17.02.2011

lverin eiga umtalsver viskipti vi yfir 500 slensk fyrirtki

Helstu tkifri tengd linai liggja annars vegar aukinni framleislu og hins vegar "kreditlista" lfyrirtkjanna, sagi Rannveig Rist Viskiptaingi gr. Me "kreditlista" vsai hn til eirra fyrirtkja sem tvega lverunum vrur og jnustu, en au eru yfir 500 talsins. Ra Rannveigar fer hr eftir.

 

 

Kru Viskiptaingsgestir.

a er afskaplega vel til fundi a helga etta Viskiptaing markvissri umfjllun um tkifri.

a er g nlgun, jkv og nausynleg.

v er enginn vafi, a str hluti af helstu tkifrum okkar slendinga felst v a vi hldum fram a nta orkuaulindir okkar.

Strfelld raforkuframleisla hfst mjg seint hr landi. ur en Brfellsvirkjun var reist nam raforkuvinnslan um a bil hlfri terawattstund ri, sem dugar a vsu til almennra nota um hundra sund heimilum, en er ekki nema 1 – 2 prsent af aulindinni.

Fram undir 1970 voru v 98 til 99 prsent hennar algerlega ntt.

En fr essum tma hefur framleislan aukist r hlfri terwattstund ri sautjn. Hn hefur v rmlega rtugfaldast. Forsendan fyrir essu var strijan, sem kaupir um rj fjru hluta rafmagnsins.

vinningurinn af essu hefur veri margttur.

Nr ruggt m telja a uppbygging striju hafi stula a lgra raforkuveri til almennings, me v a gera strvirkjanir hagkvmar, sem ella hefu urft a vera margar og litlar, ea a strri virkjanir hefu veri reistar n ess a vera fullnttar fyrr en lngu sar.

Annar vinningur felst eirri miklu srfriekkingu sem orin er til slandi svii orkuntingar og virkjanaframkvmda, en eirri ekkingu felast heilmikil vermti sem ntast okkur bi innanlands og erlendum vettvangi.

rija lagi hefur hin strfellda raforkuvinnsla, sem strijan geri mgulega, opna dyrnar fyrir ara orkufreka starfsemi. Gott dmi um  a er a tt aflynnuverksmija Becromal Krossanesi noti nstum jafnmiki rafmagn og ll heimili landsins, urfti ekki nja virkjun til a tvega a. a var egar til staar, sem umframgeta kerfinu. – Sama gildir um fyrirhugaa ksilverksmiju Helguvk; samkvmt frttum kallar hn ekki nja virkjun, v rafmagni s til reiu n egar.

Sast en ekki sst er a a sjlfsgu vinningurinn af starfsemi kaupendanna. ar eru lverin rj lang-fyrirferarmest, en au skiluu fyrra jarbinu um a bil 100 milljrum krna hreinar, nett gjaldeyristekjur, me kaupum rafmagni, launagreislum, opinberum gjldum og akeyptri vru og jnustu.

Hvar stndum vi dag gagnvart essum aulindum? Svari er, a vi vitum nokkurn veginn hva r eru miklar, en vi vitum ekki hversu miki af eim vi getum ntt. Strsti vissutturinn er, hversu mikil umhverfishrif su sttanleg.

g nefndi an a vi framleium dag um 17 terawattstundir ri.

vef Rammatlunar kemur fram a lauslega tla megi nta 55 til 65 terawattstundir, me fyrirvara um a a er einmitt megintilgangur Rammatlunar a taka a mat til endurskounar.

drgum a Orkustefnu er sagt, a tali s a aulindin geti skila – ekki 55 til 65 terawattstundum – heldur 30 til 50.

Samkvmt essum tveimur heimildum eigum vi v eftir einhvers staar bilinu 13 til 48 terawattstundir.

Hvar sem mrkin liggja er ljst, a a er eftir miklu a slgjast. Mia vi mealver Landsvirkjunar undanfarin r – og nverandi gengi Bandarkjadals – gti sala 13 – 48 terawattstundum skila 40 – 150 milljara krna tekjum ri.

Til vibtar v kmu tekjur af starfsemi eirra aila sem myndu nta orkuna.

a er jkvtt fyrir sland ef aukinn hugi er fyrir v meal fjlbreyttra ingreina a nta tkifrin sem arna liggja, me v a kaupa raforku strum stl. En tt sumir tali um „endalok strijustefnu“ er a mnu mati algerlega augljst, a a er langur vegur fr v a n tkifri lframleislu tiloki slk verkefni, og enn sur a slk starfsemi komi stainn fyrir aukna lframleislu, ef vi stefnum a v, sem vi hljtum a gera, a nta aulindina a v marki sem sttanlegt er t fr sjnarmii umhverfis og annarra tta.

Vi skulum fara milliveginn v mati sem nefnt er drgum a orkustefnu, og mia vi a aulindin s 40 terawattstundir, sem myndi a a eftir vru 23.

Hvernig ntum vi r?

Segjum a hr rsi tu ksilverksmijur, tu aflynnuverksmijur, og tu gagnaver.

etta vri geysimikil uppbygging, ekki sst egar haft er huga a fr v a jrnblendi Grundartanga tk til starfa fyrir meira en 30 rum hefur aeins einn nr strnotandi rafmagns hafi starfsemi, fyrir utan lver, en a aflynnuverksmija Becromal.

En segjum a n fari allt fullan skri og essi strfellda uppbygging veri a veruleika: tu ksilverksmijur, tu aflynnuverksmijur, og tu gagnaver.

Mia vi a sem fyrir liggur um orkunotkun essarar starfsemi myndu essir rjtu nju orkukaupendur nota innan vi 14 terawattstundir ri, af eim 23, sem vi lgum upp me a vru til.

Vi gtum san a auki stefnt a v a tfalda starfsemi grurhsa, en til ess urfum vi ekki nema rmlega hlfa terawattstund.

ess vegna segi g hiklaust, a hersla fjlbreyttari hp kaupenda felur alls ekki sr a hverfa beri fr frekari uppbyggingu linai.

En tkifrin linai liggja ekki bara aukinni framleislu.

Ef vi lkjum lveri vi kvikmyndaver, mtti me nokkurri einfldun segja a mikill hugi frekari rvinnslu mlmsins hr landi, vri hlist v a vilja framleia alls kyns varning sem tengist vikomandi kvikmynd, svo sem brur, stuttermaboli, leikfng og svo framvegis.

En tkifrin liggja a mnu liti framar framleisluferlinu, .e.a.s. „kreditlistanum“ sem birtist lok myndarinnar. Oft veltir maur fyrir sr hversu trlega margir koma a ger einnar kvikmyndar, egar kreditlistinn yfir allt etta flk gengur yfir skjinn mntum saman, og a tt nfn hvers og eins su svo ltil a varla s hgt a lesa au.

sama htt er „kreditlistinn“ fyrir lverin miklu lengri en flk gerir sr almennt grein fyrir. lverin rj ttu sasta ri umtalsver viskipti vi yfir 500 fyrirtki slandi. Hr eru aeins talin au fyrirtki sem seldu lverunum vrur ea jnustu fyrir hlfa milljn krna ea meira. sumum tilvikum er um a ra tugi, hundru, ea jafnvel sundir milljna. Samtals nmu viskipti lveranna riggja vi essi fyrirtki 24 milljrum krna fyrra – fyrir utan raforkukaup.

slensk fyrirtki hafa veri dugleg vi a koma sr inn „kreditlistann“ og taka sti erlendra fyrirtkja sem voru ar fyrir. Tminn leyfir ekki a g nefni nema tv dmi.

Verkfristofan HRV var stofnu me samruna riggja verkfristofa, meal annars til a geta teki aukinn tt lverstengdum verkefnum, sem fyrirtki hefur svo sannarlega gert. dag sinnir a verkefnum sem ur fyrr var sinnt af erlendum ailum. g bst vi a fir geri sr grein fyrir v a margir tugir verkfringa og tknifringa hj HRV starfa eingngu a runarverkefninu sem stendur yfir Straumsvk.

Anna dmi er Vlaverksti Hjalta Einarssonar Hafnarfiri, VHE. a er ekki landsekkt fyrirtki, en ar starfa tplega 300 manns. VHE hefur mikla reynslu og ekkingu tkjasmi, verkfrilegri hnnun, hnnun strikerfa og tlvuforritun. lverin eru langstrsti viskiptavinurinn, og fyrirtki hefur hanna og sma fjlda vla og tkja fyrir au, samt v a sinna vihaldi og almennri jnustu vi vlasamstur.

Tkin sem VHE hefur hanna, ra og framleitt fyrir lverin slandi hafa reynst svo vel, a fyrirtki hefur dag selt essa slensku hnnun til lvera 19 lndum, sast rjr mismunandi vlar til lvera Katar, man og Sameinuu arabsku furstadmunum.

lverin hafa v sannarlega veri vettvangur fyrir nskpun og uppbyggingu nrra fyrirtkja.

g tla a skilja ykkur eftir me kreditlistann ga kollinum – samt eirri stareynd a eir 100 milljarar hreinum gjaldeyristekjum sem linaurinn skilur eftir sig slandi hljta a vera mun fleiri komandi rum, ef vi tlum okkur a nta au tkifri sem felast orkuaulind slendinga.


« til baka