03.01.2013

Ķ vištali um framleišslustjórnun

Birna Pįla Kristinsdóttir, framkvęmdastjóri steypuskįla og doktor ķ išnašarverkfręši, var skömmu fyrir jól ķ vištali um framleišslustjórnun ķ śtvarpsžįttaröšinni "Hvaš er stjórnun?" sem er į dagskrį Rįsar 1. Umsjónarmašur žįttarins er Žóršur Vķkingur Frišgeirsson, verkfręšingur og lektor viš tękni-og verkfręšideild Hįskólans ķ Reykjavķk. Śtskrift af vištalinu fer hér į eftir.

Žóršur Vķkingur:

Ķslensk stórišja er umdeild eins og allir vita. En žaš mį ekki rugla žeirri umręšu saman viš sjįlf fyrirtękin sem vinna viš stórišjuna. Žetta eru undantekningarlaust vel rekin fyrirtęki sem hafa unniš brautryšjendastarf į Ķslandi ķ framleišslustjórnun og margvķslegri annarri stjórnun.

Eitt žessara fyrirtękja er Rio Tinto Alcan ķ Straumsvķk, eša ISAL eins og fyrirtękiš er jafnan kallaš. Fyrirtękiš hét upphaflega Ķslenska įlfélagiš hf. og hóf įlframleišslu įriš 1969. Žį framleiddi ISAL 30 žśsund tonn af įli į įri en framleišir ķ dag tęp 200 žśsund tonn.

Ég var męttur einn morguninn ķ Straumsvķk til aš ręša viš dr. Birnu Pįlu Kristinsdóttur sem er framkvęmdastjóri steypuskįla ISAL. Žaš er gaman aš segja frį žvķ aš ég fékk smį uppeldi žegar ég heimsótti Birnu Pįlu. Žaš var žannig aš žegar ég ók inn į bķlastęšiš tók ég eftir aš allir höfšu bakkaš bķlunum ķ stęši. Ég var dįlķtiš seinn fyrir og til aš flżta fyrir mér keyrši ég minn bķl rakleitt inn ķ stęšiš į hefšbundinn hįtt. Eftir aš Birna hafši tekiš į móti mér baš hśn mig vinsamlega um aš snśa bķlnum viš ķ stęšinu. Nś, ég gerši žaš aušvitaš. Eftir aš hafa snśiš bķlnum viš ķ stęšinu steig ég inn ķ bķlinn hjį Birnu til aš aka inn į sjįlft vinnusvęšiš, nokkur hundruš metra leiš. Ég skammast mķn ašeins fyrir aš višurkenna žaš en ég setti ekki į mig bķlbeltiš - ekki fyrr en Birna baš mig kurteislega um aš gera žaš. Hjį ISAL taka menn nefnilega öryggismįl alvarlega og enginn afslįttur er gefinn į aš framfylgja sjįlfsögšum og ešlilegum reglum sem ķ senn stušla aš betri, öruggari og hagkvęmari vinnustaš.

Eitt af višfangsefnum Birnu, og žeirra hjį ISAL, er aš minnka sóun meš žvķ aš innleiša LEAN stjórnun eša straumlķnustjórnun og hefur fyrirtękiš gert žaš meš mikilli og virkri žįtttöku starfsmanna. En ég baš Birnu Pįlu um aš segja ašeins frį sjįlfri sér.

Birna Pįla:

Ég lęrši į sķnum tķma vélaverkfręši ķ Hįskóla Ķslands og lauk žar prófi. Ég hafši mikinn įhuga į išnašarverkfręši og störfum ķ išnaši, sérstaklega ķ framleišslu, žannig aš ég įkvaš aš fara ķ framhaldsnįm į žvķ sviši. Ég lęrši išnašarverkfręši og ašgeršarannsóknir ķ Seattle ķ Bandarķkjunum; tók fyrst masterspróf og sķšan doktorspróf og var svo įfram ķ Bandarķkjunum eftir nįmiš. Ég vann nįmsverkefni fyrir Boeing flugvélaverksmišjurnar, sem styrktu mig til nįmsins, og vann svo įfram aš verkefnum fyrir Boeing og einnig fyrir Microsoft ķ Seattle.

Sķšan flutti ég til Ķslands og var ķ žrjś įr dósent ķ véla- og išnašarverkfręši viš Hįskóla Ķslands. Žaš var svo įriš 2003 sem ég hóf störf hér hjį ISAL, žannig aš ég er aš hefja mitt tķunda įr hjį fyrirtękinu. Žetta hefur veriš mjög skemmtilegur tķmi.

Framleišslustjórnun er lykilatriši ķ okkar starfsemi. Viš skipum śt ķ hverri viku fjórum žśsundum tonna af įli til višskiptavina okkar. Žaš er unniš hér allan sólarhringinn, allt įriš um kring, žvķ framleišslan mį aldrei stöšvast. Žaš skiptir žvķ mjög miklu mįli aš allt sé vel skipulagt og viš höfum żmsar ašferšir og verkfęri til aš sjį til žess aš žetta takist. Til dęmis žarf aš višhalda öllum bśnaši vel, mešal annars meš fyrirbyggjandi višhaldi, til aš tryggja aš verksmišjan stoppi aldrei. Upp į sķškastiš höfum viš veriš aš innleiša LEAN ašferšafręšina sem mešal annars mišar aš žvķ aš śtrżma sóun śr öllum ferlum.

Žóršur Vķkingur:

Ég baš Birnu Pįlu aš śtskżra ašeins hvaš LEAN, eša straumlķnustjórnun, er.

Birna Pįla:

Hugmyndafręšin gengur śt į aš eyša sóun śr öllum ferlum. Til dęmis aš lįgmarka birgšir og eyša töfum. Hér hjį okkur gengur žetta žannig fyrir sig aš viš erum meš daglega fundi ķ öllum framleišsluhópum, ž.e. hjį öllum vöktum og svo framvegis. Žar er fariš yfir hvernig reksturinn hefur gengiš sķšasta sólarhringinn; hvort tafir hafi oršiš ķ framleišsluferlinu, hvort bilanir hafi oršiš, hvort viš séum į įętlun meš framleišsluna og hvort gęši framleišslunnar hafi veriš ķ lagi. Sķšan er įkvešiš hvort og hvernig skuli bregšast viš. Žessi nįlgun hjįlpar okkur aš nį fram stöšugum umbótum. Stundum eru lausnirnar aušveldar en stundum er rįšist ķ stęrri umbótaverkefni. Allt mišar žetta aš žvķ aš rżna reglulega įrangur og lykilmęlikvarša og grķpa strax inn ķ ef eitthvaš er ekki eins og žaš į aš vera.

Žetta byggir mikiš į aš vita nįkvęmlega hver stašan er. Viš erum til dęmis meš "just-in-time" framleišslu, žaš er aš segja: viš framleišum beint upp ķ pantanir frį višskiptavinum. Tilgangurinn er aš lįgmarka birgšir. Viš rżnum žess vegna daglega hvort birgšasöfnun sé aš eiga sér staš. Ef viš sjįum frįvik frį įętlunum greinum viš strax hverjar séu grunnįstęšur žess.

Markmišasetning er annaš tęki sem er mikiš notaš ķ fyrirtękinu til aš stżra rekstrinum, bęši markmišasetning fyrir fyrirtękiš ķ heild, einstakar deildir og einstaka starfsmenn. Markmišin tengjast öll framleišsluferlinu į einhvern hįtt - beint eša óbeint - og žaš er stöšugt rżnt hvaša įrangri er veriš aš nį.

Žóršur Vķkingur:

Skilar innleišing straumlķnureksturs įvinningi?

Birna Pįla:

Jį, hśn skilar miklum įvinningi. Grunnatrišiš er žįtttaka starfsmanna. Žaš er ekki nóg aš nokkrir ķ fyrirtękinu innleiši žetta heldur žarf allt fyrirtękiš aš taka žįtt ķ žvķ. Žetta krefst žess aš starfsfólk sé vel žjįlfaš ķ aš tileinka sér žessa hugsun og ašferšafręši. Stór žįttur ķ okkar įrangri er Stórišjuskólinn, sem ISAL hefur rekiš frį įrinu 1998. Ķ Stórišjuskólanum lęra starfsmenn um framleišsluferliš og fleira, mešal annars straumlķnustjórnun. Ķ innleišingarferlinu voru auk žess haldin żmis nįmskeiš og vinnustofur žar sem starfsmenn voru žjįlfašir ķ žessari hugmyndafręši.

Žóršur Vķkingur:

Hefur straumlķnustjórnun fest rętur į Ķslandi?

Birna Pįla:

Ég hef tekiš eftir aš žaš er ķ žaš minnsta mikiš talaš um hana. Hjį Stjórnvķsi, sem viš erum žįtttakendur ķ, er til aš mynda starfandi faghópur um straumlķnurekstur. Fundir og rįšstefnur sem hafa veriš haldnar um žetta efni hafa veriš mjög vel sóttar. Žannig aš žaš er greinilega mjög mikill įhugi į žessu - og ekki bara mešal framleišslufyrirtękja heldur lķka žjónustufyrirtękja, sem er mjög jįkvętt.

En žaš er gott aš hafa ķ huga aš skoša vel hvaš gagnast. Žetta er verkfęrakista og žaš skiptir mįli aš skoša verkfęrin vel og įkveša hver žeirra henta. Aš sama skapi, žegar reynsla er komin į žau, aš hika žį ekki viš aš breyta og laga verkfęrin aš žörfunum. Viš höfum til dęmis skipt śt męlikvöršunum sem viš fylgjumst meš žegar ķ ljós kemur aš sumir žjóna ekki tilgangi. Meš öšrum oršum: verkfęrin eiga aš žjóna žér; žś įtt ekki aš vera žręll verkfęranna.


Birna Pįla Kristinsdóttir, framkvęmdastjóri steypuskįla.


« til baka